Trên trang web của Diễn đàn Đông Á (eastasiaforum.org), Alastair Walton, cựu tư lệnh quân đội – đại diện chính phủ Australia tại New York, và Jake Thrupp, cựu phóng viên cấp cao tại Quốc hội Anh, đều cho rằng trong bối cảnh chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương đang trải qua những biến động sâu sắc, với sự nổi bật mạnh mẽ của hải quân Trung Quốc và những thách thức trong ngành đóng tàu của Mỹ, hai quốc gia Australia và Nhật Bản đang nâng cao các hợp tác an ninh then chốt. Hợp tác quân sự song phương không chỉ là sự ngẫu nhiên mà là một nhu cầu chiến lược thiết yếu, và một thỏa thuận phát triển tàu ngầm chung có thể trở thành nền tảng vững chắc cho một liên minh toàn diện trong tương lai.
Thực tế, mối quan hệ này đã được củng cố bằng một dấu mốc quan trọng vào tháng 8/2025, khi Canberra quyết định mua 11 khinh hạm lớp Mogami của Nhật Bản. Đây không chỉ là một thương vụ quân sự đơn thuần, mà còn minh chứng cho sự tin cậy sâu sắc và tính tương thích kỹ thuật giữa hai quốc gia. Theo các nhà phân tích, thiết kế của Mogami từ tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries phù hợp hơn cho Hải quân Australia so với thiết kế cạnh tranh từ Đức, nhờ kích thước lớn hơn, trang bị cảm biến tiên tiến và tên lửa Tomahawk. Tuy nhiên, đây chỉ là bước khởi đầu. Một chương trình hợp tác phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng thông thường, tầm xa, sẽ là bước tiếp theo.
Ý tưởng này không phải là mới. Từ năm 2014-2015, Australia đã từng cân nhắc mua tàu ngầm Nhật Bản nhưng đã bị bỏ kế hoạch. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã thay đổi. Công nghệ hải quân của Nhật Bản đã phát triển vượt bậc, trong khi môi trường chiến lược của Australia ngày càng phức tạp khi Trung Quốc gia tăng sự hiện diện ở biển. Một chương trình chung…