Một cặp vợ chồng Nhật Bản ở độ tuổi 30 đã quyết định mua một căn nhà nhỏ xinh xắn ở Tokyo với giá 45 triệu yên (gần 8 tỷ đồng). Họ chọn khoản vay thế chấp kéo dài 50 năm, với gái nhỏ rằng đây là “món hời” vì số tiền trả góp hàng tháng còn thấp hơn tiền thuê nhà. Tuy nhiên, chỉ sau vài phép tính đơn giản, niềm vui nhanh chóng biến thành nỗi thất vọng.
Ảnh minh họa.
Người chồng, Saeki Wataru, làm việc tại một doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thu nhập hàng tháng là 310.000 yên (gần 55 triệu đồng), sau thuế còn lại khoảng 240.000 yên (khoảng 42 triệu đồng). Trong đó, riêng tiền trả góp nhà đã chiếm đến 87.000 yên (khoảng 15 triệu đồng). Ban đầu, họ vẫn còn trong khả năng chi trả, thậm chí rủng rỉnh hơn tiền thuê ngoài, nên cả hai khá yên tâm.
Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Saeki phát hiện công ty không hề có chế độ hưu trí và tiền thưởng chỉ vỏn vẹn một lần/năm, khiến tài chính càng thêm căng thẳng. Vợ anh chỉ làm việc tạm thời, thu nhập bấp bênh. Khi nhìn lại giấy vay nợ, dòng chữ “số dư nợ ở tuổi 65 là 16,8 triệu yên – tương đương gần 3 tỷ đồng (giả định lãi suất vẫn giữ ở mức 0,6%)” như dội một gáo nước lạnh. Saeki thú nhận: “Ban đầu tôi tính trả sớm để nhẹ gánh, nhưng không có lượng hưu, thường ít, còn tiết kiệm thì chẳng dám đứng. Chúng tôi có lẽ sẽ phải làm việc cả đời để trả nợ”.
Các chuyên gia cho biết, những năm gần đây, vay thế chấp 50 năm ngày càng phổ biến ở Nhật. Ưu điểm là giảm áp lực trả hàng tháng, nhưng cái giá phải trả là tổng số nợ phải trả lớn theo thời gian, thậm chí vẫn còn một khoản nợ khó lòng khi đã đến tuổi hưu. Nói cách khác, thanh toán càng nhẹ mỗi tháng, gánh nợ khi về già càng nặng.
Nhiều công ty hiện nay không hỗ trợ chế độ hưu trí, nhất là doanh nghiệp nhỏ. Ngay cả với những công ty có chế độ hỗ trợ này, mức phúc lợi trung bình cũng đang giảm dần. Điều đáng nói, vay dài hạn không hẳn…