Cá mập trắng – một loài sinh vật nổi tiếng với nhiều đặc điểm độc đáo như hình dáng bề ngoài đẹp mắt, tốc độ di chuyển nhanh trong nước và hàm răng sắc nhọn như dao. Chúng gây ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái biển, dù rằng một số loài này đang gặp nguy hiểm.
Kể từ năm 2017, ngoài bờ biển Nam Phi – nơi cá mập trắng thường tụ tập, đã ghi nhận sự suy giảm rõ rệt về số lượng của chúng.
Ban đầu, các nhà khoa học cho rằng sự thay đổi này là do hoạt động đánh bắt của con người. Đến năm 2022, các nghiên cứu đã phát hiện rằng hai con cá voi sát thủ đã trở thành nỗi ám ảnh của cá mập trắng trong khu vực này.
Port (trái) và Starboard (phải) được chụp bằng máy bay không người lái ngoài khơi bờ biển Gansbaai vào tháng 7 năm 2024 (Ảnh: White Shark Ocean).
Hai con cá voi sát thủ, mang tên Port và Starboard, đã khiến cá mập trắng biến mất do sở thích ăn thịt của chúng, đặc biệt là thói quen săn lùng các loài động vật biển khác.
Khu vực Gansbaai trên bờ biển Nam Phi, đặc biệt là đảo Dyer gần đó, được xem như thánh địa của cá mập trắng lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, trong vài năm qua, số lượng của loài này đã giảm dần.
Kể từ năm 2017, ít nhất 9 con cá mập trắng lớn đã dạt vào bờ tại Gansbaai. Một số xác cá mập được tìm thấy không có gan và tim – dấu hiệu cho thấy chúng đã bị cá voi sát thủ tấn công.
Cá mập trắng không phải là loài duy nhất bị ảnh hưởng. Port và Starboard ảnh hưởng đến nhiều loại cá mập khác trong khu vực sinh sống của chúng.
Nhiều báo cáo khoa học chỉ ra rằng sự xuất hiện của cá voi sát thủ khiến số lượng cá mập trắng trong một khu vực bờ biển giảm đáng kể. Một nghiên cứu từ năm 2020 cho thấy số lượng cá mập trắng ngoài bờ biển San Francisco đã giảm nếu có sự hiện diện của cá voi sát thủ trong vùng nước của những kẻ săn mồi đại dương.
Vào năm 2022, sự biến mất của cá mập trắng trong một khoảng thời gian dài đã được một nhóm nhà khoa học do nhà sinh vật học biển Alison Towner dẫn…