Khám Phá Dấu Vết Bí Ẩn Gần Trái Đất: Dưới Nước 15 Triệu Năm Trước

Đầu năm nay, một nhóm nhà khoa học đã phát hiện một định bật thường có sự xuất hiện của đồng vị phóng xạ beryllium-10 dưới đáy biển Thái Bình Dương. Loại đồng vị này hình thành khi tia vũ trụ chạm vào khí quyển Trái Đất, sau đó rơi xuống đáy đại dương, lắng đọng và bám vào lớp vỏ Trái Đất. Điều đặc biệt ở đây là sự xuất hiện của beryllium-10 này đã xảy ra cách đây khoảng 15 triệu năm.

Thông thường, “cơn mưa beryllium-10” này xảy ra khá đều đặn trên toàn cầu, nên dấu vết của nó trong lớp đá cũng phải tương đối đồng nhất. Tuy nhiên, một nghiên cứu trên tạp chí Astronomy & Astrophysics vừa phát hiện một nồng độ đặc biệt, có niên đại khoảng 10 triệu năm trước.

Các nhà khoa học cho rằng, một ngôi sao gần Trái Đất đã phát nổ dưới dạng siêu tân tinh vào thời điểm đó. Để kiểm chứng, một nhóm nghiên cứu khác đã khảo sát giả thuyết này bằng cách quan sát các vì sao. Họ sử dụng dữ liệu từ dự án khảo sát Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) để truy vết quỹ đạo của Mặt Trời và 2.725 cụm sao lân cận trong vòng 20 triệu năm qua, nhằm tính toán xác suất xảy ra siêu tân tinh trong các cụm sao đó.

Kết quả cho thấy, có khoảng 68% khả năng một ngôi sao đã phát nổ trong phạm vi 326 năm ánh sáng quanh Mặt Trời, trong vòng 1 triệu năm sau khi định beryllium-10 xuất hiện. Nhóm cũng xác định được 19 cụm sao có xác suất trên 1% xảy ra siêu tân tinh ở khoảng cách này, trong vũ trụ thời điểm đó.

Đáng chú ý, nghiên cứu cũng loại trừ các tác động trực tiếp để đưa ra tính toán mạng. Khoảng cách ước tính cho thấy ngay cả một siêu tân tinh loại II tưởng đối mạnh cũng chỉ ảnh hưởng đến hóa học khí quyển hơn là hệ sinh thái toàn cầu.

Tuy nhiên, nếu định beryllium-10 chỉ xuất hiện ở vài khu vực của Thái Bình Dương, nguyên nhân có thể do dòng hải lưu thay đổi, khiến chất phóng xạ tập trung cực bộc. Ngược lại, nếu nguồn gốc là vũ trụ, mức tăng trưởng tự phải được phát hiện ở khắp các đại dương cùng niên đại.

Các nhà khoa học cho biết, việc lấy mẫu và phân tích trầm tích từ nhiều khu vực khác nhau sẽ giúp làm sáng tỏ tỳ bí ẩn này. Việc lấy mẫu thêm từ các kho lưu trữ dưới đáy biển trên khắp thế giới sẽ rất cần thiết để xác định liệu dị thường này là một tín hiệu cực bộc của Thái Bình Dương hay một sự kiện toàn cầu thực sự.

Nếu được xác nhận, nó sẽ là bằng chứng đầu tiên về tác động lâu dài nhất về tác động của một siêu tân tinh gần đó lên bầu khí quyển Trái Đất.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Định beryllium-10 hình thành như thế nào?

Định beryllium-10 hình thành khi tia vũ trụ chạm vào khí quyển Trái Đất và rơi xuống bề mặt, sau đó lắng đọng tại các đáy đại dương.

2. Tại sao phát hiện này lại quan trọng?

Những phát hiện này cung cấp chứng cứ cho việc hiểu biết về sự tương tác giữa vũ trụ và khí quyển của Trái Đất trong quá khứ, đặc biệt là ảnh hưởng của các sự kiện như siêu tân tinh.

3. Phương pháp nào được sử dụng để nghiên cứu?

Các nhà khoa học sử dụng dữ liệu từ dự án Gaia của ESA để quan sát các cụm sao và tính toán khả năng xảy ra siêu tân tinh.