Trong vài ngày gần đây, trên một diễn đàn dành cho phụ huynh xuất hiện một chủ đề thú vị: “Trẻ con ngày nay đều năng động hơn, vậy đâu mới là thông minh hơn?”.
Nghe có vẻ kỳ lạ phải không? Nhưng có những đứa trẻ, thường xuyên chạy nhảy ngoài trời, áo quần luôn lấm bẩn như vừa từ chiến trường trở về, lại có thể thông minh hơn cả những bạn ngồi yên lặng bên bàn học.
Có thể bạn sẽ không tin, nhưng sự thật là “chạy nhảy” chính là cách thúc đẩy chỉ số IQ!
Nếu bạn đã từng đọc cuốn sách “Exercise Changes the Brain” của giáo sư thần kinh học nổi tiếng John Ratey đến từ Harvard, bạn sẽ thấy rằng trí tuệ của trẻ được “rèn luyện” thông qua hoạt động thể chất, không chỉ đơn thuần là ngồi yên lặng mà phải “hành động”.
Ông Ratey cho biết, sau khi vận động, khả năng ghi nhớ từ vựng của trẻ có thể tăng tới 20%.
Để nói rõ hơn, não bộ không giống như máy tính, càng hoạt động nhiều thì càng “trơn tru”, nó càng vận động càng trở nên linh hoạt! Thử nghĩ mà xem: Có “công cụ tìm kiếm” nào vừa chạy bộ vừa tự nâng cấp không? Vận động không chỉ là thời gian trôi qua vô ích, mà là “nguyên liệu” cho sự phát triển của trí não.
Bạn có để ý không, nhiều em học giỏi thường có một điểm chung? Đó không phải là học hành giống nhau, mà là sự yêu thích hoạt động, thích chơi đùa, thích vận động.
Một chi tiết nhỏ: Vận động giúp máu lưu thông nhanh hơn, oxy và chất dinh dưỡng được “bơm” mạnh vào não, giống như tiêm thuốc bổ cho hệ thần kinh, khiến chúng hoạt động hiệu quả hơn.
Nói cách khác, khi trẻ vận động, có thể các tế bào thần kinh trong não đang rất cần “xây dựng đường cao tốc”.
### “Trải nghiệm giác quan” – Động cơ vô hình thúc đẩy bộ não phát triển
Giáo dục giáo sư Maria Montessori từng nói một câu rất khoa học: “Mỗi sự phát triển bắt nguồn từ trí tuệ, cội nguồn bắt đầu từ giác quan”. Ý tưởng ở đây là, trẻ nhận diện thế giới qua cách nhìn, nghe, chạm, ngửi, và vận động, từ đó xây dựng một “radar cảm giác”.
Ví dụ: khi trẻ đi trên cầu khỉ, trông có vẻ như đang chơi đùa, nhưng thực ra não đang học cách giữ thăng bằng, định vị không gian và phải hợp lực với cơ thể. Nhìn trẻ lảo đảo, nhưng não bộ đang tính toán phức tạp để không bị ngã. Đó chính là khởi đầu của trí thông minh cao cấp.
Hay như khi đá bóng: chỉ một cú sút thôi, trẻ đã phải quan sát các yếu tố xung quanh, điều chỉnh lực, kiểm soát không gian. Hàng loạt hệ thống thần kinh, giác quan, cơ chế trong cơ thể đều phải hoạt động một lúc để quyết định kết quả.
### Vận động giúp giảm stress, là bùa hộ mệnh cho trí não
Nhiều phụ huynh thường băn khoăn: “Sao dạo này con tôi hay quên bài, dễ cáu gắt, khóc òa, phải làm sao?”. Phản ứng đầu tiên của tôi là: Có phải bé ở nhà quá lâu, không được vận động không?
Thực tế, hệ thống cảm xúc và não bộ có mối quan hệ mật thiết. Khi vận động, cơ thể tiết ra endorphin và dopamine – hai loại “thuốc hạnh phúc” tự nhiên, vô giá, không cần dùng thuốc men. Chúng giúp giảm lo âu, xoa dịu cảm xúc, tăng sự tự tin và cải thiện trí não.
Bạn có biết rằng những đứa trẻ thường xuyên ở trong không gian bí bách, ít vận động, chỉ ngồi dán mắt vào màn hình, thường dẫn đến cảm giác khó chịu và thậm chí là stress? Trong khi những trẻ năng động, vui vẻ chạy nhảy, thường tỉnh táo, tự nhiên và lạc quan hơn, như thể là một “quả bom hạnh phúc”. Đó chính là kết quả từ hoạt động hóa học trong cơ thể.
Vậy nên, hãy để trẻ được vận động, không vì “tuổi thơ thì nên nô đùa”, mà hãy để chúng trải nghiệm: “Hãy cho con vận động đi!”.
### Nhưng vận động phải phù hợp với độ tuổi
Phụ huynh sau khi đọc xong đừng lao ra ngoài,
