Theo thông tin từ Science Alert, cuộc tranh luận về việc liệu Homo sapiens có phải là loài đầu tiên biết chôn cất hay không vẫn đang diễn ra sôi nổi. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng một khu vực trong hang Rising Star ở Nam Phi có thể đã được sử dụng làm nghĩa trang cổ đại.
Bài nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học eLife cho thấy nhóm nghiên cứu do giáo sư Lee Berger từ Đại học Witwatersrand (Nam Phi) dẫn đầu đã phát hiện ra rằng loài Homo naledi rất có thể là loài đầu tiên biết chôn cất người chết.
Giả thuyết này lần đầu tiên được GS Berger và nhóm của ông đưa ra vào năm 2015, khi họ khai quật được hài cốt của ít nhất 15 cá thể thuộc loài chưa xác định trong hang Rising Star, sau đó được xác định là Homo naledi.
Các hình vẽ khắc trên tường và các mảnh than củi trong hang đã khiến giới khoa học không ngừng nghi vấn về ý nghĩa của việc chôn cất tại khu vực này.
Tuy nhiên, những phát hiện này đã gây ra một cuộc tranh luận lớn xoay quanh định nghĩa về một nơi chôn cất có ý nghĩa văn hóa thực sự.
Trong năm 2023, GS Berger và các đồng nghiệp đã công bố một loạt báo cáo sơ bộ về những cuộc khai quật gần đây nhất của họ, bao gồm kết quả định vị niên đại than củi từ loạt hài cốt.
Mặc dù vậy, một số nhà khoa học vẫn chưa đồng thuận. Họ lập luận rằng các hài cốt có thể là kết quả của các quá trình tự nhiên sâu hơn vào trong hang, không nhất thiết phải là hành động có ý thức của con người.
Trong nghiên cứu mới nhất, nhóm của GS Berger đã đưa ra các bằng chứng mới cho thấy tại ba địa điểm trong hang, các thi thể đã được bao bọc trong các lớp đất được lấp lại ngay lập tức sau khi chết. Điều này có nghĩa là não bộ của các cá thể Homo naledi có thể đã xuất hiện trong bối cảnh của một xã hội đầu tiên, nơi chôn cất trở thành một hành động văn hóa.
Theo GS Berger, nghiên cứu này đã xem xét nhiều yếu tố, bao gồm thành phần và sự phân bố của các lớp đất, cũng như sự dịch chuyển xuống dốc của các vật thể, các quá trình lắng đọng, và nhiều hiện tượng tự nhiên khác.
Tất cả các quá trình tự nhiên này đều không giải thích được vị trí và bối cảnh của các hài cốt Homo naledi.
“Đây là lần đầu tiên chúng tôi xem xét giả thuyết rằng Homo naledi liên quan trực tiếp đến quá trình chôn cất thi thể,” GS Berger nói.
Homo naledi là loài có liên hệ gần gũi với Homo sapiens. Chúng thuộc về chi Homo nhưng có phần giống loài khác hơn một chút, với kích thước não bộ nhỏ hơn.
Giống như nhiều loài người anh em khác, chúng đã tuyệt chủng. Chi Homo chỉ còn lại Homo sapiens, loài đã tồn tại khoảng hơn 30.000 năm trước.
