Năm 2007, tôi đã tham gia kỳ thi đại học và dành dụm từng đồng để mua một chiếc Nokia 1110i. Đối với tôi, đó thực sự là một bước ngoặt, là một khoảnh khắc thỏa mãn một ước mơ giản dị nhưng cháy bỏng, dù màn hình của nó chỉ vỏn vẹn hai màu đen trắng. Âm điệu nhạc chuông huyền thoại của Nokia khi ấy có thể vang lên ở bất cứ đâu, trở thành giai điệu quen thuộc của cả một thế hệ.
Sau đó, khi được cầm trên tay một chiếc điện thoại màn hình màu, có thể kết nối Internet dù tốc độ đòi hỏi phải kiên nhẫn chờ từng trang web mở ra, tôi vẫn thấy đó là niềm tự hào lớn lao – một dấu hiệu rõ ràng rằng mình đang chạm tới thế giới rộng lớn hơn.
Thế nhưng, trong chưa đầy một thập kỷ, đã có nhiều diễn biến khiến Phần Lan không thể giữ vị trí dẫn đầu trong ngành công nghiệp điện thoại khi phải mua lại, để lại những bài học đắt giá về khả năng thích ứng, tầm nhìn chiến lược và những sai lầm chí mạng.
Thời hoàng kim và cú sốc mang tên smartphone
Vào những năm 2000, Nokia là một thương hiệu đáng tin cậy và trở thành người dẫn đầu tuyệt đối trên thị trường di động, giành được vị trí này từ Motorola vào năm 1998. Đỉnh cao của hãng là vào năm 2007, khi Nokia bán được 436 triệu chiếc điện thoại, chiếm khoảng 40% thị phần toàn cầu. Vào thời điểm đó, đối thủ gần nhất của họ là Motorola chỉ bán được 164 triệu chiếc. Nokia dường như không thể bị đánh bại.
Tuy nhiên, chính trong giai đoạn định cao này, những hạt giống của sự suy tàn đã được gieo mầm. Sự ra mắt của chiếc iPhone đầu tiên vào năm 2007 đã thay đổi hoàn toàn cục diện ngành công nghiệp điện thoại, dịch chuyển từ điện thoại phổ thông sang điện thoại thông minh. Người tiêu dùng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến phần mềm, ứng dụng và trải nghiệm người dùng thay vì chỉ là các thông số kỹ thuật như số megapixel của camera.
Dù Nokia đã sản xuất smartphone từ lâu trước đó, nhưng…