Trong quá trình nuôi dạy con cái, một câu hỏi thường gặp là: “Tính cách của con có ảnh hưởng nhiều hơn từ bố hay từ mẹ?” Thực tế, câu trả lời không đơn giản, vì tính cách của trẻ được hình thành từ sự kết hợp của di truyền, môi trường sống và cách giáo dục.
1. Yếu tố di truyền từ bố và mẹ
Nhiều nghiên cứu cho thấy, gen di truyền từ cả bố và mẹ đều đóng góp vào hình thành tính cách cơ bản của trẻ. Ví dụ:
Nét đặc trưng như sự hướng ngoại, tính kiên nhẫn hay tính nóng nảy có thể bắt nguồn từ gen.
Trẻ thường có những nét tính cách trái ngược từ bố hoặc mẹ, tuy nhiên cũng có khi đó là sự hòa trộn từ cả hai.
Điều này lý giải tại sao có trẻ rất giống bố về một số nét tính cách, trong khi lại giống mẹ ở những khía cạnh khác.
2. Vai trò của người mẹ
Trong những năm đầu đời, mẹ thường là người gần gũi và quan tâm đến con nhất. Chính vì vậy, cách mẹ ứng xử, sự chú ý và giáo dục có ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách của trẻ. Một người mẹ nhạy cảm, kiên nhẫn sẽ truyền cho con sự bình tĩnh và biết lắng nghe; ngược lại, nếu mẹ hay cáu gắt, trẻ cũng dễ dàng học theo phong cách đó.
3. Vai trò của người bố
Bố thường được xem là nhân tố định hình tính cách mạnh mẽ về sự kiên định, trách nhiệm và tính kỷ luật. Trẻ có xu hướng học hỏi từ cách bố đối diện với khó khăn, khả năng tự lập và cách thể hiện cảm xúc. Không ít nghiên cứu cho thấy trẻ trai thường chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ bố, trong khi trẻ gái có xu hướng quan sát và xây dựng mô hình hành vi từ bố để định hướng tương lai.
4. Môi trường sống và cách giáo dục
Không chỉ các yếu tố di truyền và tác động trực tiếp từ bố mẹ, môi trường xung quanh – bao gồm ông bà, thầy cô, bạn bè – cũng đóng vai trò quan trọng. Một đứa trẻ dù thừa hưởng tính cách nóng nảy từ mẹ nhưng lớn lên trong môi trường yêu thương, được dạy dỗ cách kiểm soát cảm xúc sẽ trở thành người điềm tĩnh hơn.