NATO đối mặt nguy cơ ‘khát’ thuốc nổ TNT
Trong bối cảnh tiện ích của loại vũ khí hiện đại ngày càng gia tăng, việc NATO đối mặt nguy cơ ‘khát’ thuốc nổ TNT đang thu hút nhiều sự quan tâm từ giới chuyên gia quốc phòng và các nhà hoạch định chiến lược. Theo thông tin từ Telegraph (Anh), nhu cầu toàn cầu về thuốc nổ đang vượt quá khả năng sản xuất, trong khi nhiều nhà máy sản xuất thuốc nổ nằm trong tầm kiểm soát của các tình huống địa chính trị phức tạp.
Nhà máy TNT của Nitro-Chem, một trong những cơ sở sản xuất duy nhất tại châu Âu, hiện không thể đáp ứng đủ nhu cầu. Nitro-Chem cung cấp khoảng 90% lượng TNT cho quân đội Mỹ để phục vụ cho nhiều loại đạn dược, bao gồm bom phá bunkers MK-84 và BLU-109 nặng 907kg. Các khí tài này đặc biệt đã được cung cấp cho Israel, phục vụ cho các hoạt động quân sự tại Gaza. Hệ quả là, với nhu cầu gia tăng từ nhiều quốc gia, NATO buộc phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
Các báo cáo từ một nhóm tổ chức nhân quyền quốc tế đã chỉ ra rằng Nitro-Chem cũng đã trực tiếp cung cấp thuốc nổ, bao gồm TNT và RDX, cho Israel. Nguy cơ thiếu thuốc nổ không chỉ ảnh hưởng đến Ukraine mà còn làm cho toàn bộ châu Âu đối mặt với tình trạng khan hiếm nghiêm trọng các loại vật liệu quan trọng này.
Mối đe dọa từ thiếu hụt nguồn cung
Tình trạng thiếu hụt TNT cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng của châu Âu trong việc cung cấp vũ khí cho Ukraine. Cảnh báo rằng sự khan hiếm thuốc nổ buộc Kiev phải hạn chế việc sử dụng đạn pháo, đồng thời gây sức ép lên nguồn cung vật liệu quân sự từ phương Tây.
Dù rằng Nitro-Chem không tiết lộ số lượng TNT sản xuất hàng năm, có nguồn tin cho rằng nhà máy này chỉ sản xuất khoảng 10.000 tấn TNT. Nếu tận dụng toàn bộ lượng TNT hiện có, số đạn pháo 155mm có thể sản xuất khoảng một triệu quả. Mỗi quả đạn chứa khoảng 10-11 kg thuốc nổ. Điều này cho thấy nhu cầu cao và khó khăn trong việc duy trì nguồn cung.
Trong khi đó, Nitro-Chem đã ký kết hợp đồng lớn nhất từ trước đến nay với quân đội Mỹ, trị giá 310 triệu USD, để cung cấp 18.000 tấn TNT cho giai đoạn 2027-2029. Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh Washington vừa gửi thêm một loạt vũ khí cho Israel, trong đó có 1.800 quả bom hạng nặng MK-84, đồng thời Quốc Hội Mỹ cũng phê duyệt đơn đặt hàng 2.800 quả bom MK-82. Những diễn biến này cho thấy nhu cầu bức thiết của NATO và các đồng minh trong việc đảm bảo nguồn cung thuốc nổ cho hoạt động quân sự.
Nguyên nhân và hậu quả của khan hiếm nguyên liệu
Một trong những lý do chính dẫn đến việc các quốc gia phương Tây ngày càng phụ thuộc vào một cơ sở sản xuất duy nhất nằm ở châu Âu là do nhiều nhà máy sản xuất TNT tại Mỹ, Anh và các nước khác đã ngừng hoạt động do các quy định về chất thải độc hại. Chẳng hạn, nhà máy sản xuất TNT cuối cùng tại Anh đã ngừng hoạt động vào năm 2008, trong khi đó các nhà máy tại Mỹ cũng đóng cửa từ các năm 1980.
Các nhà sản xuất TNT lớn khác như Trung Quốc và Nga cũng không được coi là lựa chọn khả thi trong tình hình hiện tại, khi mà sự tin cậy về mặt chính trị và quân sự không thể đảm bảo. Điều này đặt NATO vào một tình huống khó khăn khi mà các quốc gia trong liên minh phải tìm kiếm sự thay thế cho các nguồn cung cấp truyền thống.
Giải pháp nào cho NATO?
Trước áp lực khan hiếm thuốc nổ, NATO và các quốc gia đồng minh đang phải nghĩ tới việc củng cố kế hoạch sản xuất và khôi phục lại năng lực sản xuất đạn dược địa phương. Năm ngoái, Mỹ đã ký hợp đồng trị giá 435 triệu USD với công ty quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Repkon để thiết kế và xây dựng một cơ sở sản xuất thuốc nổ TNT tại Kentucky. Dự kiến, cơ sở này sẽ hoàn thành vào năm 2028, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc tự cung cấp nguyên liệu cho quân đội Mỹ.
Công ty Swebal của Thụy Điển cũng đang có kế hoạch xây dựng một nhà máy TNT gần thành phố Nora, với mục tiêu cải thiện công suất sản xuất TNT của châu Âu lên khoảng 75%. Những động thái tích cực này cho thấy, mặc dù hiện tại NATO đang phải đối mặt với nguy cơ ‘khát’ thuốc nổ TNT trầm trọng, nhưng trên thực tế, các quốc gia có thể hợp tác để cải thiện tình hình trong tương lai.
Được đưa vào thị trường vũ khí lần đầu tiên vào năm 1902, TNT không chỉ có nhiều ứng dụng như sản xuất đạn dược, lưu trữ đạn và bom mà còn được sử dụng trong xây dựng và khai thác mỏ. Tuy nhiên, giá của TNT đã tăng mạnh trong thời gian qua, và theo các chuyên gia, giá trị và nguồn cung thiết bị đang giảm dần. Việc khai thác mỏ các khoáng sản và kim loại sử dụng trong thiết bị cũng đang dần trở nên cần thiết cho TNT.
Do đó, để đảm bảo sức mạnh quân sự của NATO trong tương lai, các quốc gia trong liên minh cần phải có một chiến lược hợp tác dài hạn và hiệu quả để phát triển và duy trì nguồn cung cấp thuốc nổ TNT ổn định. Đây không chỉ là một vấn đề về sản xuất mà còn là một thách thức lớn trong việc duy trì an ninh quốc phòng cho toàn bộ châu Âu và thế giới.
Câu hỏi thường gặp
1. Tại sao NATO lại khan hiếm thuốc nổ TNT?
Việc khan hiếm thuốc nổ TNT xảy ra do nhu cầu gia tăng đáng kể trong bối cảnh xung đột quân sự gia tăng, cùng với sự phụ thuộc vào một số ít nhà máy sản xuất tại châu Âu và Mỹ, nhiều trong số đó đã đóng cửa.
2. Những bước đi nào đang được thực hiện để giải quyết tình trạng khan hiếm này?
NATO và các quốc gia đồng minh đang tìm cách củng cố các cơ sở sản xuất địa phương và ký kết hợp đồng với các công ty quốc phòng để phát triển năng lực sản xuất thuốc nổ TNT.
3. Nhà máy sản xuất TNT nào đang được xây dựng hiện nay?
Các kế hoạch đang được triển khai để xây dựng nhà máy TNT ở Kentucky và Thụy Điển, nhằm tăng khả năng cung cấp TNT cho NATO và các quốc gia châu Âu.