Trong bức tranh đầy biến động của tiền mã hóa, không ít mô hình lừa đảo đang diễn ra. Một trong số đó là các dự án coin “lùa gà” – những dự án thường xuyên kêu gọi vốn ồ ạt, đánh vào lòng tham, rồi biến mất sau khi đã gom đủ tiền. Chúng không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn làm giảm niềm tin vào thị trường còn non trẻ này.
Các dự án “lùa gà” thường có cách vận hành khá tương đồng. Ban đầu, chúng xuất hiện với những ý tưởng hoành tráng, đi kèm các cụm từ hấp dẫn như “cách mạng tài chính”, “công nghệ blockchain độc quyền”, hoặc “nền tảng toàn cầu”. Website được thiết kế bắt mắt, whitepaper được viết bằng ngôn ngữ hoa mỹ, nhưng nếu xem kỹ, người đọc sẽ thấy mọi thứ đều mờ hổn. Không có sản phẩm thực sự, không có lộ trình chi tiết, còn bằng chứng kỹ thuật thì mờ mịt.
Điều khiến nhiều người sập bẫy nằm ở yếu tố tâm lý. Khi dự án thông báo các con số lợi nhuận phi lý như “lãi 2% mỗi ngày” hay “giá token sẽ tăng 100 lần”, nhà đầu tư dễ dàng rơi vào trạng thái FOMO – sự sợ bỏ lỡ. Nỗi sợ này càng được thúc đẩy bởi các chiến dịch marketing mạnh mẽ và sự góp mặt của các KOLs. Chỉ cần một người nổi tiếng đứng ra quảng bá, cả đám đông lại lập tức lao vào, giúp vòng xoáy ngày càng mạnh mẽ hơn.
Nhiều vụ “rug pull” – tức là khi đội ngũ rút hết thanh khoản rồi bỏ chạy – đã không ít lần khiến cộng đồng chán nản. Token Squid Game là một ví dụ điển hình: từ một dự án ăn theo bộ phim nổi tiếng, token này tăng giá chóng mặt rồi sụp đổ chỉ sau vài ngày, kéo theo hàng triệu đô la của nhà đầu tư. Thực tế đáng ngạc nhiên là ngay sau đó, nhiều dự án “lùa gà” khác vẫn tiếp tục xuất hiện và lặp lại kịch bản tương tự.
Nguyên nhân sâu xa là thị trường crypto còn thiếu khung pháp lý và rào cản gia nhập quá thấp. Chỉ cần vài giây, một người có kỹ năng lập trình cơ bản đã có thể tạo token mới và đưa lên sàn giao dịch. Tính ẩn danh của blockchain…