Trong mắt các bậc cha mẹ và người lớn, hai từ “ngoan” và “nghe lời” đã trở thành thước đo tiêu chuẩn để đánh giá một đứa trẻ. Tại trường học, câu hỏi “Con có nghe lời cô không?” luôn là mối bận tâm hàng đầu của phụ huynh. Ở nhà, cha mẹ thường dặn dò con rằng: “Phải ngoan, nghe lời thì sẽ được thưởng, không nghe lời thì…”. Khi phụ huynh gặp nhau, lời khen quen thuộc cũng xoay quanh: “Con nhà mình ngoan thật đấy!”.
Trong tâm trí non nớt của trẻ, các em rất hiểu rằng: chỉ cần “ngoan”, người lớn sẽ vui, yêu thương và khen ngợi mình là “đáng yêu”. Để có được sự công nhận ấy, trẻ học cách kìm nén cảm xúc, quan sát sắc mặt người lớn và hành động theo ý muốn của họ.
Nhưng đằng sau vẻ “ngoan ngoãn” ấy, điều gì đang thực sự diễn ra?
Nhiều nhà phân tích tâm lý và chuyên gia nghiên cứu đã chỉ ra một thực tế đáng giật mình: Trẻ càng “ngoan”, càng “đáng yêu” lúc nhỏ, lớn lên càng dễ gặp vấn đề tâm lý. Trẻ càng nghịch ngợm, tự do khi bé, lớn lên thường trở thành và mạnh mẽ hơn về mặt tâm lý.
Vậy, tại sao lại như thế? Tại sao những đứa trẻ “ngoan” lại dễ đau khổ khi trưởng thành?
“Ngoan” đồng nghĩa với việc làm hài lòng người khác, đánh mất chính mình
Một người mẹ đã chia sẻ câu chuyện đầy cảm xúc về hành trình nhận ra giá trị của sự “ngoan ngoãn”:
“Tôi vẫn nhớ như in hồi nhỏ, khi bà đưa tôi đi chơi. Đi ngang qua một quầy bán kẹo ven đường, bà hỏi: ‘Con muốn ăn không?’. Tôi lắc đầu, nói: ‘Không ạ’. Bà mỉm cười hài lòng: ‘Con bé ngoan lắm, chẳng bao giờ đòi hỏi gì’. Nhưng sâu thẳm trong lòng, tôi thực sự thèm được ăn những viên kẹo sắc màu ấy. Chỉ là, tôi biết nếu mình ‘ngoan’, bà sẽ vui, sẽ khen tôi ‘đáng yêu’. Thế là tôi…
