Vì sao tranh chỉ có vài vệt màu được bán với giá hàng trăm triệu USD?
Trong thế giới nghệ thuật hiện đại, có không ít tác phẩm đã gây bất ngờ lớn về giá trị, đặc biệt là những bức tranh chỉ với vài vệt màu sắc đơn giản. Một trong những tên tuổi điển hình mà nhiều người biết đến chính là Mark Rothko. Danh hoạ người Mỹ gốc Latvia này không chỉ là một trong những bậc thầy của nghệ thuật trừu tượng, mà ông còn để lại cho thế giới những tác phẩm nghệ thuật có giá trị lên tới hàng trăm triệu USD. Vậy điều gì đã tạo nên giá trị ấy và tại sao tranh chỉ có vài vệt màu lại được bán với giá đến hàng trăm triệu USD?
Mark Rothko không chỉ nổi tiếng với kỹ thuật vẽ tranh mà còn nổi bật với phong cách nghệ thuật trừu tượng màu sắc. Những bức tranh của ông thường chỉ bao gồm 2-3 mảng màu đơn giản nhưng mang lại cho người xem những cảm xúc sâu sắc và khác nhau. Cách Rothko xử lý màu sắc và ánh sáng đã tạo nên những tác phẩm sống động, dễ dàng gợi nên cảm xúc phức tạp cho người xem. Đơn cử như bức tranh mang tên No. 6 (Violet, Green and Red), sáng tác vào năm 1951, đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trong thế giới nghệ thuật và trở thành một trong những bức tranh đắt giá nhất từng được bán.
Bức tranh No. 6 (Violet, Green and Red) được bán với giá 195 triệu USD (Ảnh: News).
Vào năm 2014, No. 6 (Violet, Green and Red) đã đạt được kỷ lục về giá trị khi được bán với giá lên tới 195 triệu USD thông qua một cuộc đấu giá tại nhà đấu giá Christie’s. Sự kiện này đã khiến nhiều người đặt câu hỏi: “Vì sao tranh chỉ có vài vệt màu lại có giá trị cao đến vậy?” Thực tế cho thấy, đằng sau những mảng màu đơn giản ấy là cả một quá trình sáng tác tỉ mỉ và nghệ thuật tinh tế của Mark Rothko.
Khi xem xét tác phẩm của Rothko, người ta nhận ra rằng sự đơn giản trong thiết kế không đồng nghĩa với sự thiếu thẩm mỹ hay giá trị nghệ thuật. Thực chất, Rothko đã khéo léo đưa vào bức tranh của mình những chiều sâu của cảm xúc, tạo nên bầu không khí và không gian riêng. Chiến lược sử dụng màu sắc của ông không chỉ đơn thuần là một sự phối hợp ngẫu nhiên mà còn mang tính toán, nhằm gây ảnh hưởng tâm lý mạnh mẽ đến người xem.
Thêm vào đó, bức tranh No. 6 không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn mang trong mình một câu chuyện lịch sử. Qua nhiều lần mua bán và trao đổi, tác phẩm này đã trở thành một trong những biểu tượng của giới siêu giàu, thể hiện sự ảnh hưởng mạnh mẽ của Rothko trong nền nghệ thuật hiện đại. Trong bối cảnh xã hội biến chuyển và nghệ thuật trở thành một hình thức tích trữ giá trị, Rothko đã trở thành biểu tượng cho sự kết hợp giữa nghệ thuật và đầu tư.
Bức tranh sơn dầu Untitled (Yellow and Blue) của cố hoạ sĩ Mark Rothko (Ảnh: SCMP).
Không chỉ có No. 6, nhiều tác phẩm khác của Rothko cũng đã được bán với giá ngất ngưỡng. Một ví dụ điển hình chính là bức Untitled (Yellow and Blue), chỉ có hai khối màu vàng và xanh, đã được bán với giá 33 triệu USD trong phiên đấu giá tại Hong Kong vào năm 2024. Mặc dù giá bán không cao bằng No. 6, nhưng nó vẫn là một cái giá đáng kinh ngạc cho một tác phẩm nghệ thuật với kiểu dáng đơn giản như vậy.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể hiểu và cảm nhận được giá trị của những tác phẩm nghệ thuật kiểu này. Để một bức tranh trở thành hàng triệu USD, các yếu tố khách quan và chủ quan đều đóng vai trò quan trọng. Trong đó, sự công nhận của giới phê bình nghệ thuật và của thị trường chính là hai yếu tố sống còn. Chỉ cần một tác phẩm nghệ thuật có thể được đánh giá cao bởi các chuyên gia hoặc từng được mua bởi các nhà sưu tập nổi tiếng, giá trị của nó ngay lập tức sẽ tăng vọt.
Một tác phẩm nghệ thuật giá trị – Quả chuỗi dán tường bán với giá 6,2 triệu USD
Tiếp theo trong danh sách các tác phẩm nghệ thuật đắt giá chính là Quả chuỗi dán tường của hoạ sĩ người Pháp Yves Klein. Tháng 10 năm nay, tại nhà đấu giá Christie’s, tác phẩm đơn sắc màu xanh California đã được bán với giá hơn 21 triệu USD. Đây là mức giá cao nhất từng được ghi nhận cho một tác phẩm của Yves Klein tại Pháp, cho thấy sức hút mạnh mẽ của nghệ thuật đương đại và sự khéo léo trong cách thể hiện xúc cảm của Klein.
Bức tranh này có kích thước 4m chiều dài, gần 2m chiều cao, và được xem là tác phẩm đơn màu lớn nhất của Klein. Được sáng tác vào đầu năm 1961, bức tranh không chỉ là một mảng màu mà còn mang ý nghĩa phản ánh tâm tư và cảm xúc của nghệ sĩ. Mặc dù so với độ lớn của bức tranh, giá trị tưởng chừng như cao hơn nhiều lần nhờ vào sức hút nghệ thuật mà Klein mang lại.
Bức California của Yves Klein vừa được bán với giá 21 triệu USD (Ảnh: Getty Images).
Mặc dù chỉ có một màu xanh đơn giản, nhưng sự cống hiến và nỗ lực của Klein trong việc biến màu sắc thành ngôn ngữ nghệ thuật lớn hơn đã cho thấy tài năng xuất chúng của ông. Yves Klein từng nói: “Không có bức tranh đơn sắc nào của tôi giống nhau, vì mỗi tác phẩm đều mang một ý nghĩa nhất định.” Suy cho cùng, không chỉ là một bức tranh, mà chính là phản ánh những gì sâu sắc nằm bên trong tâm hồn của người sáng tác.
Trước đó, vào năm 2013, một tác phẩm điêu khắc hình bông hoa của Klein cũng đã được bán với giá 22 triệu USD. Thành công này đã khẳng định thêm giá trị của nghệ thuật hiện đại trong từng khía cạnh sáng tạo. Nhiều người coi nghệ thuật hiện đại như là một nơi trú ẩn cho giá trị, một hình thức đầu tư an toàn trong khi thế giới luôn biến động.
Nguyên tắc quyết định giá trị của các tác phẩm nghệ thuật
Đáng chú ý, thông qua báo cáo tài sản toàn cầu Knight Frank 2023, nghệ thuật được xem là một trong những kênh đầu tư sinh lời cao nhất của giới siêu giàu. Lợi nhuận trung bình trong năm 2022 đứng ở mức 29%, cho thấy người ta ngày càng chú trọng hơn việc đầu tư vào tác phẩm nghệ thuật. Nghệ thuật không chỉ mang tính chất thẩm mỹ mà còn là một hình thức tích trữ giá trị, đặc biệt là khi các tác phẩm vượt qua rào cản về giá trị thực.
Đối với các nhà đầu tư, việc mua tác phẩm nghệ thuật không chỉ đơn thuần là việc chi tiền để sở hữu một món đồ, mà còn là một chiến lược đầu tư dài hạn. Một bức tranh có thể chứa đựng nhiều điều ẩn ý, giá trị không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở tâm hồn của nghệ sĩ, cũng như cách nghệ sai l và tương tác với người xem. Mark Rothko từng nói: “Một bức tranh sống bằng sự đồng hành và cái nhìn tinh tế của người xem, nhưng nó sẽ tắt đi trong mắt những kẻ thiếu thấu hiểu.
Bên cạnh đó, yếu tố thời gian và sự thăng trầm của nền kinh tế cũng có ảnh hưởng rất lớn đến giá trị của các tác phẩm nghệ thuật. Khi nền kinh tế phát triển, sự chú ý đến nghệ thuật tăng lên, dẫn đến sự gia tăng giá trị tác phẩm. Ngược lại, trong các thời kỳ khó khăn, có thể thấy giá trị của tác phẩm giảm sút, khiến cho nhiều nhà đầu tư cần phải cân nhắc một cách kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định.
Như vậy, câu hỏi “Vì sao tranh chỉ có vài vệt màu được bán với giá hàng trăm triệu USD?” không chỉ đơn giản là sự tôn vinh một nghệ sĩ hay một phong cách nghệ thuật nào đó, mà còn phản ánh những chiều sâu của cảm xúc và tư tưởng khi tiếp cận nghệ thuật. Chúng ta không chỉ nhìn thấy một bức tranh, mà còn có thể nhận thấy cả một câu chuyện, một giá trị và những khát khao nhân văn ẩn sau tác phẩm.
Khi thưởng thức nghệ thuật, hãy cứ tự do trải nghiệm và cảm nhận. Dù chỉ là những vệt màu đơn giản, mỗi tác phẩm đều mang đậm dấu ấn của người sáng tạo và những khoảnh khắc bùng nổ cảm xúc của cuộc sống. Chúng ta không chỉ là người xem, mà còn là những người đồng hành trong hành trình nghệ thuật đầy thú vị này.
Nguồn: Dantri