“Bước Tiến Đột Phá Cho Pháp Lý AI: Khám Phá Tương Lai”

Bước tiến quan trọng cho hành lang pháp lý AI

Ngày 31/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức họp báo thường kỳ tháng 10 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bùi Hoàng Hưng. Đây là một sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng cho hành lang pháp lý liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) ở Việt Nam.

Trong phát biểu của mình, Thứ trưởng Hưng nhấn mạnh vai trò của ngành Khoa học và Công nghệ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển bền vững. Ông khẳng định rằng, AI sẽ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam tăng cường vị thế cạnh tranh trên trường quốc tế.

Chính phủ đáp ứng yêu cầu phát triển AI

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành một Nghị quyết, cùng với 7 Nghị định, và 7 Quyết định quan trọng, nhằm tạo ra khung pháp lý hoàn chỉnh cho lĩnh vực này. Những quy định này sẽ bao quát hầu hết các lĩnh vực trọng tâm của ngành, đồng thời giúp định hình hành lang pháp lý cho AI, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu dễ dàng hoạt động trong môi trường đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 307/NQ-CP ngày 6/10 đã chính thức bổ sung dự án Luật Trí tuệ nhân tạo trong chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Điều này đánh dấu một bước tiến quan trọng cho hành lang pháp lý AI, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam đối với việc phát triển công nghệ tiên tiến này.

Chi tiết các Nghị định góp phần vào hành lang pháp lý

Trong tháng 10, 7 Nghị định được ban hành tập trung hướng dẫn cụ thể các nội dung của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Các nghị định này đề cập đến cơ chế tự chủ, tài chính, quy định đầu tư mạo hiểm, nhân lực, giải thưởng khoa học, đến chương trình nhiệm vụ KH&CN và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Ngoài ra, Nghị định số 271/2025/NĐ-CP quy định về việc thành lập và góp vốn doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu KH&CN trên địa bàn Hà Nội. Điều này không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các sản phẩm nghiên cứu mà còn mở ra cơ chế mới, đưa tri thức khoa học vào thực tiễn sản xuất.

Diễn biến và hợp tác trong lĩnh vực AI

Ông Bùi Hoàng Hưng cũng cho biết, khác với giai đoạn trước, việc triển khai Nghị quyết 57 lần này được giao nhiệm vụ kèm theo nguồn lực rõ ràng. Cụ thể, trong năm 2025, Chính phủ đã bổ sung 25.000 tỷ đồng cho chương trình triển khai Nghị quyết. Các bộ, ngành và địa phương đã đăng ký hơn 16.000 tỷ đồng cho các dự án cụ thể, đây thực sự là một động lực lớn cho các dự án liên quan đến AI và công nghệ đổi mới sáng tạo.

Chúng ta cũng không thể không nhắc đến việc áp dụng cơ chế “mở” cho phép các địa phương, bộ ngành nếu gặp khó khăn trong việc thực hiện có thể đề xuất hỗ trợ từ trung ương. Điều này cho thấy sự thấu đáo trong cách tiếp cận và tạo điều kiện giúp đỡ các địa phương trong việc phát triển ứng dụng AI.

Hỗ trợ từ doanh nghiệp

Bên cạnh đó, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam như Viettel, VNPT, FPT cũng đang đồng hành, cung cấp nền tảng công nghệ và giải pháp công nghệ, bảo đám tiến độ triển khai đồng bộ từ trung ương tới cơ sở. Đây chính là những yếu tố quan trọng giúp các hành lang pháp lý AI được xây dựng một cách hiệu quả.

Khuyến khích đầu tư và đổi mới sáng tạo

Cùng với công tác thể chế, theo Thứ trưởng Hưng, Bộ Khoa học và Công nghệ đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Bộ đã ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông quốc gia. Những định hướng chiến lược này không chỉ giúp xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, mà còn thúc đẩy phát triển hạ tầng số phục vụ cho công tác điều hành chính phủ điện tử.

Đặc biệt, các cơ chế “sandbox” – thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ số cũng đang được Bộ KH&CN hoàn thiện. Những hành lang pháp lý này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời giúp doanh nghiệp có điều kiện thí nghiệm, ứng dụng và nhân rộng các mô hình công nghệ mới.

Khuyến khích doanh nghiệp phát triển công nghệ

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong lĩnh vực công nghệ, đồng thời giao cho doanh nghiệp triển khai các “bài toán lớn” của Nhà nước. Qua đó không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tự chủ, mà còn tạo đầu ra cho các sản phẩm, dịch vụ công nghệ “Make in Vietnam.”

Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện các hướng dẫn chi tiết, đặc biệt là cơ chế “sandbox”. Khi hành lang pháp lý này được ban hành, doanh nghiệp sẽ có điều kiện thuân lợi hơn để thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng các mô hình công nghệ mới.

Kết luận

Tóm lại, những bước tiến quan trọng cho hành lang pháp lý AI tại Việt Nam hiện tại không chỉ dừng lại ở việc ban hành nghị quyết và nghị định, mà còn là nỗ lực tạo ra một môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp và tổ chức sẽ cần nắm bắt và khai thác các cơ hội này, để cùng nhau xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp

• Hành lang pháp lý AI là gì? Hành lang pháp lý AI là khung quy định pháp luật tạo điều kiện cho việc phát triển, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo một cách an toàn và hiệu quả.
• Vai trò của Chính phủ trong việc phát triển AI? Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc ban hành các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực AI.
• Doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình phát triển hành lang pháp lý AI không? Có, doanh nghiệp có thể tham gia và đóng góp ý kiến xây dựng khung pháp lý AI để phù hợp với nhu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của công nghệ.